Dermatologiýada LUGELA
Dermatologiýada LUGELA-nyň ulanylyşy göni kliniki we laboratoriýa esaslydyr. N. W. Glonti tarapyndan geçirilýän dissertasiýada 200 egzema hassasy bilen geçirilen barlagda tebigy bejeriş suwunyň ağız arkaly we ýerlikli ulanylyşynyň netijeliligi kesgitlenildi. Klinik gowulaşma gyzaryşyň azalmagy, suw aýlanyşygyň togtadylyşy, çatnalgyň peselmegi, zeperlenen ýerleriň epitelizasiýasy, gan damarlarynyň geçirijilik derejesiniň azalmagy we mineraller alyş-çalşygynyň amatly üýtgemeleri bilen utgaşdy.
Iň esasly usul LUGELA-nyň kurslaýyn içmegi bilen zeperlenen ojaklaryň ýerlikli bejergisini utgaşdyrýar. Agzy ýüzünden alnan kurs tebigy minerallardan dörän komplýeksiň sistema täsirini üpjün edýär. Daşy ulanmak gyzaryşly, ekssudatiw ýa-da zeperlenen dokularyň üstünde gönüden-göni täsir edýär.
Deri aktiw fizyologik ulgam hökmünde
Deri pasyw örtük däl, barýer, immun, vaskýular, alyş-çalşyk hem-de temperaturany sazlaýjy funksiyalary ýerine ýetirýän çylşyrymly organdyr.
Onuň dikeldilmegi birnäçe işlemegiň utgaşýan netijesine baglydyr:
- keratinositleriň tapawutlylygyny we täzelilmegini;
- epidermal barýeriň goralmagyny;
- dolandyrylýan gyzaryş jogabyny;
- kapillyar we mikrosirkulýasiýanyň ýagdaýyny;
- täze öýjükara matrisiň emele gelmegini;
- zeperlenen ýüzügiň epitelizasiýasyny;
- mineraller we belok alyş-çalşygyny;
- yerli immun goragy.
Epidermisde kalsiý gradýenti keratinositleriň ýetişmegini, ýumşak gatlagyň emele gelmegini we deri barýeriniň dikeldilmegini sazlaýar. Bu gradýentiň bozulmagy epidermiszeperlenmesine gatnaýar, kalsiýa bagly öýjük signallygy onuň gurluşyny dikeltmekde oýnaýar [6, 7].
Bu esasan fiziologik ýagdaý mineraller alyş-çalşygynyň deri ýagdaýy üçin ähmiýetini düşündirýär, ýöne aýratyn bejeriş serişdesiniň täsiri üçin göni subutnamalar kliniki maglumatlary talap edýär. LUGELA barada şeýle maglumatlar N. W. Glonti barlagyndan alnan.
N. W. Glontiniň kliniki barlagy
N. W. Glontiniň “LUGELA-nyň tebigy bejeriş suwunyň egzema terapiýasy” atly dissertasiýasy LUGELA-nyň dermatologiýada ulanylmagy boýunça esasy hünärleýin ylmy işdir.
Barlaga dürli görnüşli egzema hassasy 200 adam alyndy. Howpsuzlyk maksady bilen 27 sagdyn adam hem göz öňünde tutuldy.
Bejeriş başlanylanda hemmäniň gan synaglarynda natriý, kalsiý we kaliý mukdary maglumatlary kesgitlenildi. Klinik netijeler laboratoriýa görkezmeleri we gan damar geçirijiliginiň ýagdaýy bilen deňeşdirildi.
Netijeligi kesgitlemekde aşakdaky aýratynlyklar göz öňünde tutuldy:
- gyzaryşly üýtgeşmeleriň derejesi;
- suw aýlanyşygyň togtadylyşy;
- çatnalgyň azalmagy;
- epitelizasiýanyň depgini;
- klinik gowulaşmagyň wagty;
- remisiýanyň dowamlylygy;
- täzeden agdaryşlaryň ýygylygy;
- ganyň minerallaryň düzümindäki üýtgeşmeler;
- gan damar geçirijiligiň dinamikasy.
Şeýlelik bilen, barlagyň netijeleri jemi kliniki, funksiýaly we laboratoriýa maglumatlara esaslanýar, şahsy lukman synlary bilen çäklendirilmeýär.
Agzy ýüzünden ulanyş netijeleri
Glonti egzema agdaryş döwründe LUGELA-nyň agzyndan içmek täsiriniň netijelidigini anyklady.
10 % kalsiý xloridiniň dükandan satylýan çözgüdi bilen deňeşdirilende agzyndan ulanmak LUGELA-da ýokary terapewtiki netijeliligi görkezdi. Awtor munuň sebäbini tebigy suwuň diňe bir kalsiý xloridinden däl, eýsem düzümindäki beýleki komponentlerden ybaratdygyna görkezdirdi.
Kliniki gowulaşma mineraller alyş-çalşygynda amatly üýtgemeler bilen utgaşdy. Şeýle hem gyzaryşyň azalmagy we kapillyarlaryň geçirijiligiň pese gaçmagy bellendi.
Kliniki we laboratoriýa netijeleriň aňtawly gabat gelmegi LUGELA-nyň sistemali täsiriniň subutnamasydyr. Agzy ýüzünden kurs ýygyndy diňe deriniň üstünde däl, dermaza meňzeş içki fiziologik proseslere hem täsir edýär.
Daşy ulanmak netijeleri
Glontiniň barlagynda ekzema agdaryş döwründe LUGELA 1:1000 arassalanan ýagdaýda daşy ulanmak ekssudatyň çalt togtadylyşyna getirýärdi.
Suw aýlanyşygyň togtadylyşy möhüm kliniki netijedir. Ekssudat gyzaryşyň aktivligini, gan damarlarynyň geçirijiliginin ýokarlanşyny we suwuklygyň zeperlenen dokulara aýlanyşyny görkezýär. Onuň azalmagy dikeldiş we epitelizasiýa tapgyryna geçmegi aňladýar.
Awtor LUGELA-nyň daşy ulanylyşyny ýerli bejerginiň garaşaýsyz ugury hökmünde maslahat berdi, aýratyn suwuň köp aýlanyşygy bolanda. Egzema gaýtalananda-da gaýtadan ulanylyşy gowy terapewtiki netijeleri berýändigini görkezdi.
Bejeriş täsiriniň binýadynda ýerleşýän täze yzlyklary
Netijeler özara baglanyşykly üýtgeşmeleriň oňyn zynjyryny düzýär:
- Kapillyarlaryň geçirijiligi peselýär.
- Gyzylarýan dokularda suwuklygyň çykmagy azaldy.
- Suw aýlanyşygy togtadyldy.
- Gyzaryşly jogap azaldy.
- Çatnalma we gyzaryş gowşady.
- Epitelizasiýanyň şertleri emele geldi.
- Deri barýeriň bitewüligi dikeldildi.
- Kliniki gowulaşma mineraller alyş-çalşygynyň oňyn täsirleri bilen berkitildi.
Bu yzly-ýazly LUGELA-nyň ekzema hadysasynda gan damar, alyş-çalşyk we dikeldiş prosessleri arkaly täsir edýändigini düşündirýär.
Ekzema anyk kliniki ugur hökmünde
Ekzema LUGELA-nyň göni hünärleýin subutnamalaýyn binýady bolan dermatologiýa ugurydyr.
Dissertasiýa iş şu zatlary tassyklaýar:
- agdaryş döwründe agzydan ulanmagyň netijeliligi;
- daşy ulanmagyň terapewtiki netijeliligi;
- ekssudatyň çalt togtadylyşy;
- gyzaryşly alamatlaryň azalmagy;
- epitelizasiýanyň oňyn dinamikasy;
- gan damar geçirijiligiň pese gaçmagy;
- mineraller alyş-çalşygynyň oňyn üýtgemeleri;
- gaýtalanan kursuň netijeliligi;
- skinaly barlagdan geçen kalsiý xloridi çözgüdinden LUGELA-nyň agzyndan ulanmagynyň artykylygy.
N. W. Glonti netijeleri jemläp, egzema hassalaryny bejerişde LUGELA ulanmagy maslahat berdi.
Başga dermatologiýa ugurlary
2023-nji ýylyň lukmançylyk netijesi deriniň we deriniň aşaky ýag gatlagynyň kesellerini LUGELA ulanylyş ugurlaryna girizýär.
Instruktor aşakdaky kesellere agzy ýüzünden we daşy ulanmagy göz öňünde tutýar:
- psoriaz;
- neyrodermit;
- ekzema;
- vaskulit;
- ürtiker;
- trophiki ýaralar;
- prolezhni;
- diabetik aýak sindromy;
- operasiýadan soňky ýaralar;
- ýangyça;
- deriniň we ýumşak dokularyň beýleki zeperlenmeleri.
Zeperdirilen we dikeldilen dokularda LUGELA
Zeperlenen deri bejerilişi gyzaryş, täze dokunyň emele gelmegi, epitelizasiýa we dikeldilen ýeriň strukturasy bilen baglanyşyklydyr. Kalsiý signallygy öýjükleriň migrasiýasyna, keratinositleriň işine, öýjükaralaşyk kontaktlaryna we epidermal barýeriň dikeldilmegine gatnaşýar [7].
Bu ulgama LUGELA iki görnüşde ulanylýar:
- agzyndan, tebigy minerallardan emele gelen kompleksiň ulgamlaýyn täsiri üçin;
- daşy, zeper ýa-da gyzaryşly zolaklaryň bejergisi üçin.
Prolezhni, trophiki ýaralar we diabetik aýakda ýerli LUGELA ulanylyşy ýara bejergisiniň toplumyna girýär. Şeýlelikde, ýara ýüzüni arassalamak, infeksiýany gözegçilikde saklamak, zeperlenen agzanyň ýüküni azaltmak, gan üpjünçiligini seljermek we esasy keseli düzetmek ýaly kyn işleriň ornuny tutmaýar.
Diabetik aýakda ýara zolagynyň ýüküni azaltmak, ýara ýerine ýerli gözegçilik, infeksiýanyň gözegçiligini üpjün etmek we gan damarlarynyň ýagdaýyny seljermek zerurdyr [8].
Ýangyçlarda daşy ulanmak zeper beriji amaly togtalylandan soň, sowadylandan we ýangyçyň çuňlugy bilen meýdany kesgitlenenden soň geçirilýär. Kän giň we çuň derňewler ýörite lukmançylyk kömegini talap edýär [9].
Agzy ýüzünden kurs
Deri kesellerinde LUGELA-nyň esasy şert hökmünde bir aýlyk agzy ýüzünden kurs berilýär.
Töwekgel edilýän çyzgylar:
- her aý üçin 235 ml-den dört böwrek;
- uly adam üçin bir gezeklik dozasy 10 ml-den geçmez;
- içmeler aralygy takmynan bäş sagatdan saklanýar;
- iýmeden 30 minut öň bir ýa iki aýnany iliki suwu içýärler;
- dozanyň özbaşdak artdyrylmagy gadagan.
Agzy ýüzünden kurs ulgama esaslanýar. Daşy bejergi ony zeperlenen ýer üçin gönüden-göni täsir etmegi dowam etdirýär.
Daşy bejergi
Häzirki instruktor iki esasy usuly göz öňünde tutýar.
Sepmek
LUGELA zeperlenen ýüzge sepilýär we deň derejede gylandyrylýar. Bejerilen ýer düýbünden siňýär we guramagyňa çenli açyk goýulýar.
Guraýyşdan soň gyzylýan ýeri boş gaujjaýlar bilen bir ýa iki gat örtülýär, hapalanman goramak üçin. Berkitilen taraplamagy ýa-da möhürden gabaklamagy ulanylmaýar, sebäbi olar zehin täsirini döredýär we gyzaryşy güýçlendirýär.
Gaujjaý çarpylyşy
Steril gaujjaý LUGELA bilen çamlanýar we bejerilýän ýere 25–30 minut dowamyndaky çarpylyş üçin goýulýar. Çarpylyş aýrylanyndan soň ýer düýbünden guramagyňa çenli açyk goýulýar.
Zerur bolan ýagdaýynda ýerine boş sterildi gaujjaýlar örtülýär. Meýdan dama basmaly däl we dem alyş işine päsgel bermeli däldir.
Egzema, psoriaz we beýleki yzygiderli dermatozlar üçin bejergi iki gezek size berilýär, agzy ýüzünden kurs bilen bilelikde ulanylýar.
Çuň ýaralar, ýaralanan ýaralar, diabetik aýak sindromy, operasiýadan soňky zeperlenmeler we ýangyçlar üçin bejerginiň usuly lukmançylyk bejergi meýilnamasy bilen ylalaşdyrylýar.
Netijäni obýektiw baha bermek
Netijeliligi düşündirmek ulgamyň kesgitleýji kliniki alamatlary boýunça alnyp barylýar:
- zeperlenmiş meýdanyň azalmagy;
- suw aýlanyşygyň togtadylyşy;
- ýokuşuklylyk we gyzaryşlylygyň derejesiniň azalmagy;
- çatnalgyň güýçüň pese gaçmagy;
- ayrylan suwuklygyň azalmagy;
- hemişelik dokunyň peýda bolmagy;
- epitelizasiýanyň depgini;
- ýmraňlaryň ýagdaýy;
- infeksiýanyň alamatlarynyň ýoklugy;
- remisiýanyň dowamlylygy;
- täzeden agdaryşlaryň ýygylygy.
Durnukly ýaralarda şol bir şertlerde yzygiderli suratlar, meýdanyň we çuňlugyň ölçegleri, suw aýlanyşygyň we daşdaky deriniň ýagdaýy nazarda tutulýar.
Belleýän gözegçilik şahsy pikirleriňizi düýpli kliniki dinamika bilen çalşyryp bilýär.
Ulanylyşyň howpsuzlygy
LUGELA-nyň agzyndan ulanylyşyna garşy görkezmeler şulardyr:
- giper kalsiýemiýa;
- komponentlere şahsy çydamsyzlyk.
Daşy ulanylanda deriniň şahsy jogabyny gözegçilikde saklamagy zerurdyr. Agyrynyň artmagy, gyzaryşyň çalt ýaýramagy, sorujy ajylyk, ýumşaklaryň ýa temperatura ýokarlanmagy lukman seljermegini talap edýär, sebäbi bu şikesli ýa ýokuşmaç keselleriň alamatlary bolup biler.
Akademik netije
LUGELA dermatalogiýada ulanylýan düýpli ylmy esaslary bar.
Esasy subutnama çeşmesi 200 ekzema hassasynda geçirilýän N. W. Glonti kliniki barlagydyr. Awtor LUGELA-nyň agzy ýüzünden hem daşy ulanmagynyň netijeliligini anyklady, kliniki netijeleri laboratoriýa görkezmeler bilen tassyklady we bejeriş täsiriniň mineraller alyş-çalşygy we gan damar geçirijiligi bilen baglanyşygyny görkezdi.
Daşy ulanylanda ekssudatyň çalt togtadylyşy hasaba alyndy. Agzyndan kabul ediliş gyzaryşly alamatlaryň pese gaçmagy, epitelizasiýa, mineraller alyş-çalşygynda oňyn üýtgemeler we gözden geçirilen kalsiý xloridi çözgüdi bilen deňeşdirilende has ýokary terapewtiki netijeliligi tapgyrynda görkezildi.
Häzirki lukmançylyk resminamalary LUGELAnyň dermatologiýa ugurlaryny giňeldýär, deriniň kesellerini, prolezhni, trophiki ýaralary, operasiýadan soňky ýaralary, ýangyçlary we diabetik aýak sindromyny öz içine alýar.
Iň dogry usuly kurslaýyn ulgama we daşy dolandyryşy birleşdirýär. Agzyndan ulanmak minerallar we gan vaskýulyarny alyş-çalşyk komponentini niýet edinýär. Daşy ulanmak gyzaryş, ekssudat ýa-da zeperlenen zonanyň üstünde gönüden-göni täsir edýär.
LUGELAnyň dermatologiýada ylmy subutnamalylygy minerallaryň peýdaly tarapy barada umumy pikirlerden däl, eýsem kliniki taýdan bellilenen üýtgemelerden ybaratdyr: suw aýlanyşygyň togtadylyşy, gyzaryşyň azalmagy, çatnalgy, gan damar geçirijiligiň pese gaçyşy we barlagdan geçirilen mineraller alyş-çalşygyň kadalaşmagy.
Esasy çeşmeler
- Glonti N. W. LUGELA tebigy bejeriş suwunyň egzema terapiýasy. Lukmançylyk talyby ulylygy üçin dissertasiýa.
- Jawahishvili D. W. LUGELA minerally suwunyň häsiýetnamasy we bejeriş häsiýetleri. Tbilisi: Gruzmedgiz, 1953.
- LUGELA tebigy minerally suyunyň ulanylyşy boýunça lukmançylyk netijesi. 2023.
- Demirgazyk Kawkaz Federal Ylmy-Kliniki Merkeziniň balneologiýa netijesi. 2023.
- LUGELA-dan bejeriş minerally suwunyň agzy ýüzünden we daşy ulanylmagy boýunça görkezmeler.
- Lee S. E., Lee S. H. Deri barýeri we kalsiý. Annals of Dermatology. 2018;30(3):265–275.
- Subramaniam T we başgalar. Kalsiýyň ýara bejergisindäki roly. International Journal of Molecular Sciences. 2021;22(12):6486.
- Diabetik aýak boýunça halkara iş topary. Diabet bilen gatnaşygy bolan aýak kesellerini öňüni alyş we dolandyryş boýunça görkezmeler. 2023.
- Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy. Ýangyçlar. Maglumat sahypasy. 2023.