MƏNBƏƏNİN KASHFI TARİXİ
LUGELA-nın tarixi Qərbi Gürcüstanın gözəl dağlıq ərazisində, Muxuri kəndinin yaxınlığındakı Xobis-Tskali çayının dərəsində başlayır. Tam məhz burada vulkanik qayaların dərinliklərindən əsrlər boyunca tərkibi ilə fərqli yüksək minerallaşmış təbii su çıxır və sonradan LUGELA adı verilmişdir. (Vikipediya)
Elm tədqiqatlarından əvvəl yerli əhali bu mənbəyi yaxşı tanıyırdı. Mineral su əsasən dərman məqsədli dəri xəstəlikləri, oynaq ağrıları və uzun müddət sağalmayan yaraların müalicəsində xarici vasitə kimi istifadə olunurdu. Suyun qeyri-adi xüsusiyyətləri nəsildən-nəsilə ötürülmüş və vaxt keçdikcə özünəməxsus müalicəvi təsirə malik mənbə kimi şöhrət qazanmışdır.
XX əsrin əvvəllərində bu mənbə alimin diqqətini çəkdi və bu tədqiqatların başlanğıcı oldu. İlk kimyəvi analizlər göstərdi ki, su olduqca yüksək minerallaşmaya malikdir və tərkibinə görə əksər məlum mineral sulardan kəskin fərqlənir. Xüsusilə tədqiqatçılara təbii kalsium xloridin yüksək səviyyəsi, eləcə də makro-, mikro- və nadir elementlər kompleksinin mövcudluğu maraq doğurdu. Artıq o vaxtdan belə fərqli təbii tərkib dərin tibb tədqiqatlarına layiq olduğu fərziyyəsi irəli sürülmüşdür.
1930-cu illərdə Gürcüstanın səhiyyə orqanlarının tapşırığı ilə yatağın geniş hidrogeoloji tədqiqatları aparıldı. Qazma işlərindən sonra mənbənin debiti onlarla dəfə artdı ki, bu da suyun daha dərindən öyrənilməsinə və həmçinin tibbdə praktiki tətbiqinə imkan verdi. Eyni zamanda LUGELA-nın tədqiqi kurortologiya, farmakologiya, fiziologiya və klinik tibb sahələrinin mütəxəssislərinin cəlb edilməsini təmin etdi.
Bu zamandan başlayaraq LUGELA-nın unikal elmi tarixi başlanır. Gələn onilliklər ərzində çoxsaylı eksperimental, farmakoloji və klinik tədqiqatlar aparılmışdır. Alimlər, suyun maddələr mübadiləsinə, qan yaradılmasına, daxili orqanların funksiyalarına, dəri vəziyyətinə, həzm traktına və digər fizioloji proseslərə təsirini öyrənmişlər. Bu işlərin nəticələri monoqrafiyaların, namizədlik disssertasiyalarının və elmi nəşrlərin əsasını təşkil edir və bir çoxu LUGELA Elmi Kitabxanasında təqdim olunmuşdur.
LUGELA mənbəyinin kəşfinin tarixi xalq təcrübəsindən fundamental elmi biliklərə keçid hekayəsidir. Azsaylı təbii şəfalı sular bu qədər uzun tədqiqat yolundan keçmiş və elmi cəhətdən geniş qiymətləndirilmişdir. Bunun nəticəsində LUGELA bu gün həm unikal təbii mənbə, həm də bir neçə nəsil tədqiqatçılar tərəfindən formalaşdırılmış əhəmiyyətli elmi irsin bir hissəsi kimi çıxış edir.