ÇÖKMEÇE ÇÄHGESINIÑ TARİHİ
LUGELA-nın taryhy Günbaty Gruziýanyň şekilli dag ýerinde, Mukhuri obasynda ýerleşýän Hobis-Tskali derýasynyň derwesinde başlaýar. Diňe şu ýerde, birnäçe asyrlaryň dowamynda wulkan süýşüminiň çuňlugyndan ýokary minerallaşan tebigy suw ýüzüne çykýar we soňra LUGELA adyny alýar. (Wikipediýa)
Ylym barlaglarynyň başlanyşyndan öň ilat bu çeşmeyi gowy bilýärdi. Mineral suw esasan taýarlykdan görnüşlerinde, deri, sowuklama, birleşiklik we uzak wagtlap dolmadyk ýaralar ýaly kesellere garşy ulanylýardy. Suwuň täsin häsiýetleri nesilden-nesine geçdi we netijede, möhüm bejeriji täsiri bolan çeşme ady alan.
Aýrylmaz pursat XX asyryň başlangyjynda boldy, çeşme ilkinji gezek alymlar ünsüni çekdi. Ilkinji himiýa barlaglary suwda gaty ýokary minerallaşma bardygyny we köpçülikleýin tanalýan minerallaşan sudan düýpli tapawutlanýandygyny görkezdi. Alymlaryň aýratyn ünsüni tebigy kalsiý xloridiniň örän ýokary mukdary bilen bir hatarda makro, mikro we seýrek elementleriň toplumynyň bolmagy çekdi. Şol wagt beýle täsin tebigy düzümiň çuňňur medisina barlaglaryna mätäçdigi belleldi.
1930-njy ýyllarda Gruziýanyň saglygy goraýyş edaralary tarapyndan uly ýer suwy barlaglary geçirilipdir. Boruz işleriniň geçirilmeginden soň çeşme çykma harydy on esse artdy we bu suwy has hem barlamak we kliniki amalda ulanmak mümkinçiligini döretdi. Şol wagt LUGELA-yň barlaglaryna kurortçylyk, farmakologiýa, fiziologiýa we kliniki medisinanyň hünärmenleri çekildi.
Şondan bäri LUGELA-nyň deňsiz ylmy taryhy başlaýar. Soňky onlarçaýyllyk döwürde köp sanly tejribeçe, farmakologiki we kliniki barlaglar geçirildi. Alymlar suwuklygyň suwy duzup, gan düzümine, agzybirligiň organlarynyň işine, deri ýagdaýyna, içegä we beýleki fiziologiki proseslere täsirini öwrenýärler. Bu işleriň netijeleri LUGELA ylmy kitaphanasynda görkezilen monograflaryň, kandidatlyk dissertasiýalarynyň we ylmy çaplaryň esasyny düzdi.
LUGELA çeşmesiniň taryhy — halk tejribesinden binýatly ylyma geçiş taryhy. Az sanly tebigy bejeriş suwlary şeýle dowamly barlaglardan geçdi we şeýle giň okuw ylym baha aldy. Şonuň üçin LUGELA häzirki wagtda diňe bir özboluşly tebigy çeşme hemis içerki nesilleriň alymlaryň birnäçe nesliniň işi bilen kemala gelen möhüm ylmy mirasy hemdir.
⬇️ Ylmy materiallara geçiň