ILMIY-AMALIY TAVSIYALAR
LUGELA tadqiqot natijalaridan amaliy tibbiy qo‘llanmaga
LUGELA ning ilmiy-amaliy ahamiyati yagona alohida nashr emas, balki suv tarkibi, uning fiziologik ta’siri, farmakologik xususiyatlari va klinik qo‘llanilish natijalari haqidagi ma’lumotlarning izchil to‘planishidadir.
D.V. Javakhishvili 1945, 1949 va 1953 yillardagi ishlari LUGELAni mustaqil tabiiy shifobaxsh kompleks sifatida keyingi o‘rganish uchun ilmiy asos yaratdi. Keyingi tadqiqotlarda G.S. Gvishiani, V.L. Kvitseridze, M.Sh. Lejava, N.V. Glonti, I.G. Andguladze va boshqa mualliflar tomonidan ushbu baza tajribaviy, farmakologik va klinik ma’lumotlar bilan kengaytirildi.
Amaliy qo‘llanishning asosiy printsipi
LUGELA oddiy ichimlik suvi yoki oddiy kalsiy xlorid eritmasi analogi emas, balki yuqori minerallashtirilgan tabiiy kompleks sifatida qaralishi kerak.
LUGELA tadqiqotlari aynan shu tamoyil atrofida amalga oshirildi: suv ta’siri faqat kalsiy komponenti bilan emas, balki tabiiy minerallar kombinatsiyasi bilan aniqlanib, bitta fiziologik faol kompleks hosil qiladi. Ilmiy materiallarda LUGELA ko‘p marotaba sun’iy kalsiy xlorid eritmasi bilan taqqoslandi va ushbu tadqiqot natijalari uning mustaqil tibbiy qo‘llanilishining asoslaridan biri bo‘ldi.
Shuning uchun ilmiy-amaliy yondashuv quyidagi sxema bo‘yicha qurilgan:
Asosiy o‘rganilgan ta’sir yo‘nalishlari
Ilmiy ishlar amaliy tibbiyot uchun bevosita ahamiyatga ega bo‘lgan bir nechta fiziologik va klinik yo‘nalishlarni ajratib ko‘rsatishga imkon beradi.
Yallig‘lanishga qarshi ta’sir
M.Sh. Lejava tadqiqotlarida LUGELA ning yallig‘lanish jarayonlariga, jumladan miyokard va bo‘g‘imlarning tajribaviy shikastlanishlariga ta’siri o‘rganildi. Ushbu ishlar keyingi klinik kuzatuvlar bilan to‘ldirilib, yallig‘lanish reaktsiyasi bilan kechadigan holatlarda LUGELA ni kompleks dasturlarda qo‘llash uchun asos yaratdi.
Desensibilizatsiyalovchi ta’sir
Tajribaviy tadqiqotlar LUGELA ning organizm allergik reaktsiyasiga ta’sirini ko‘rsatdi. Bu yo‘nalish N.V. Glonti dermatologik tadqiqotlarida rivojlandi, bunda LUGELA ekzema bilan kasalliklarda qo‘llanilib, klinik dinamikasi laboratoriya va funksional ko‘rsatkichlar bilan birga baholangan.
Gemostatik ta’sir
M.Sh. Lejava LUGELA ning parenximatoz qon ketishlariga ta’sirini o‘rganib, ayniqsa jigar va buyrak shikastlanishlarida kuchli qon to‘xtatuvchi ta’sirini ko‘rsatdi.
Ovqat hazm qilish tizimiga ta’sir
Alohida tadqiqotlar oshqozonning sekretor va evakuatsiya funktsiyasiga bag‘ishlandi. Bu yo‘nalish LUGELA ni oshqozon-ichak traktining kasalliklarida qo‘llash va dozalash sxemalarini rivojlantirish uchun ilmiy asos bo‘ldi.
Minerallar almashinuvi
Klinik va tajribaviy ishlar kalsiy va boshqa elektrolitlar miqdorini, shuningdek LUGELA ning sun’iy kalsiy eritmalardan ta’sirini o‘rganishga bag‘ishlandi. Bu endokrinologiya, suyak-mushak tizimi va boshqa sohalarda minerallar almashinuvining patogenezi yoki tiklanishining bir qismi uchun muhimdir.
Tabiiy himoya mexanizmlari
I.G. Andguladze tadqiqotlari LUGELA ning faol mezenkima funktsiyasi va organizm himoya reaksiyalariga ta’siriga bag‘ishlandi. Bu yo‘nalish LUGELA ning oddiy kalsiy almashinuvini tuzatishdan tashqari ta’sirini kengaytirdi.
Tibbiy yo‘nalishlar bo‘yicha amaliy qo‘llanilishi
To‘plangan ilmiy baza yagona printsipdan foydalanishga imkon beradi: har bir qo‘llash yo‘nalishi aniq tadqiqotlar va klinik vazifalar bilan bog‘liq bo‘lishi kerak.
LUGELA Ensiklopediyasining kasbiy bo‘limida ushbu materiallar asosiy yo‘nalishlarga tizimlashtirilgan:
Bu format shifokorga mahsulotning umumiy ta’rifidan emas, balki maxsus soha va klinik vazifadan amaliy qo‘llash sxemasiga o‘tishga imkon beradi.
Qo‘llanilish shakllari
Tarixiy ilmiy materiallar LUGELA ning og‘zaki, tashqi va Sovet davridagi tibbiy amaliyotda intravenoz qo‘llanilishini tasvirlaydi.
Hozirgi amaliyotda asosiy dozalangan og‘zaki qo‘llanilishi hisoblanadi.
Kattalar uchun asosiy rejim quyidagicha:
Amaldagi ko‘rsatmalar LUGELA ni antiviral, antibakterial va yallig‘lanishga qarshi terapiyalar bilan birgalikda qo‘llashga ruxsat beradi. Qarshi ko‘rsatmalar giperkalsemiya va individual sezuvchanlikdir.
Alpin kasalliklar bo‘yicha maxsus sxemalar tegishli kasbiy maqolalar va metodik materiallarda ko‘rib chiqiladi.
Kompleks terapiya printsipi
Ilmiy tadqiqotlar LUGELA ni mustaqil tabiiy shifobaxsh omil va kompleks davolash tarkibiy qismi sifatida qo‘llanganini ko‘rsatadi.
Amalda bu quyidagilarni anglatadi:
LUGELA zarur profilaktik terapiyani almashtirmaydi, balki aniq fiziologik vazifasi bilan davolash dasturiga kiritiladi.
Yallig‘lanish holatlarida — yallig‘lanishga qarshi yo‘nalishda.
Allergik reaktsiyalarda — desensibilizatsiyalovchi ta’sirda.
Minerallar almashinuvining buzilishida — tabiiy mineral ta’minotda.
Tiklanish jarayonlarida — metabolik va to‘qimalar mexanizmlarini qo‘llab-quvvatlashda.
Oshqozon-ichak traktining kasalliklarida — sekretor va funksional reaktsiyaning xususiyatlarida.
Bu yondashuv LUGELA ning qo‘llanilishini maqsadli va klinik boshqariladigan qilmoqda.
Samadorlik nazorati
Amaliy qo‘llanilish natijaning aniq bahosi bilan birga bo‘lishi kerak.
Kasallikka qarab quyidagilar ishlatiladi:
- belgilarning dinamikasi;
- yallig‘lanish jarayoni holati;
- laboratoriya ko‘rsatkichlari;
- minerallar almashinuvi;
- organuvchi va tizim funktsional parametrlari;
- kursni ko‘tarib olishga chidamlilik;
- erishilgan ta’sir davomiyligi.
Shunday printsip LUGELA ning yirik klinik tadqiqotlarida qo‘llanilgan. Masalan, N.V. Glonti dissertatsiyasida o‘zining klinik va laboratoriya tadqiqotlari, natijalar muhokamasi, xulosalar va alohida amaliy tavsiyalar bo‘limi mavjud edi.
Amaliy algoritm
- Klinik baho o‘tkazib, qo‘llash vazifasini aniqlash.
- LUGELA ning tegishli tibbiy qo‘llanish yo‘nalishini tanlash.
- Kasbiy maqola va ilmiy manbani o‘rganish.
- Qo‘llanish shakli va dozalangan rejimini belgilash.
- LUGELA ni shaxsiy davolash yoki tiklash dasturiga kiritish.
- Nazorat uchun ob’ektiv mezonlarni aniqlash.
- Kurs natijasini va keyingi taktikasini baholash.
Ilmiy-amaliy yondashuvning ahamiyati
LUGELA ilmiy bazasining asosiy xususiyati tadqiqotlarning uzluksizligidadir.
Kimyoviy tarkibni o‘rganish eksperimental farmakologiya asosini yaratdi. Eksperimental ishlar klinik qo‘llanilishga o‘tishni ta’minladi. Klinik kuzatuvlar esa aniq tavsiyalarni shakllantirdi va yangi savollarni tadqiqotchilar oldiga qo‘ydi.
Shuning uchun LUGELA ni kasbiy qo‘llash alohida iqtiboslarga emas, balki o‘zaro bog‘liq ilmiy ma’lumotlarning majmuasiga tayangan holda amalga oshirilishi kerak.
Xulosa
LUGELA ning ilmiy-amaliy tavsiyalari uch darajani birlashtiradi:
Bu yondashuv to‘plangan ilmiy tajribani izchil, kasbiy va bevosita manbalarga bog‘langan holda qo‘llash imkonini beradi.
LUGELA tabiiy yuqori minerallashtirilgan shifobaxsh kompleks sifatida qaraladi, uning qo‘llanilishi aniq tibbiy vazifa, dozalangan rejim va natijaning ob’ektiv bahosi bilan belgilanadi.